Inteligencja emocjonalna

Tagi

Czym jest inteligencja emocjonalna?

Inteligencja emocjonalna to umiejętność rozpoznawania własnych uczuć oraz uczuć innych osób. Inteligencją emocjonalną jest także zdolność motywowania się i kierowania emocjami zarówno własnymi jak i osób znaczących. Umiejętności wchodzące w skład inteligencji emocjonalnej to nie umiejętności czysto intelektualne – to ich uzupełnienie.

Na inteligencję emocjonalną składają się:

Samoświadomość, czyli wiedza o własnych stanach wewnętrznych, swoich możliwościach i ocenach intuicyjnych – innymi słowy świadomość emocjonalna, poprawna samoocena, wiara w siebie.

Samoregulacja, czyli panowanie nad własnymi stanami wewnętrznymi, impulsami oraz możliwościami.

Samokontrola, czyli utrzymywanie norm uczciwości i prawości, a także sumienność, elastyczność w dostosowywaniu się do zmian.

Motywacja, czyli skłonności emocjonalne prowadzące do nowych celów lub ułatwiające ich osiągnięcie – dążenie do osiągnięć, zaangażowanie, inicjatywa, optymizm

Asertywność, czyli posiadanie własnego zdania oraz bezpośrednie wyrażanie emocji i postaw w granicach nienaruszających praw i psychicznego terytorium innych osób oraz własnych, bez zachowań agresywnych. Również ochrona własnych praw w sytuacjach społecznych

Empatia, czyli uświadamianie sobie uczuć, potrzeb oraz niepokojów innych osób. Innymi słowy jest to rozumienie innych, nastawienie usługowe, świadomość polityczna, rozpoznawanie emocjonalnych prądów grupy i stosunków wśród przedstawicieli władzy.

Według Golemana, inteligencja emocjonalna to znajomość emocji i zdolność kierowania nimi jak również umiejętność motywowania siebie do określonych działań oraz umiejętność odczytywania emocji innych osób i tworzenia związków emocjonalnych.

Goleman zwraca uwagę na to, że w dzisiejszych czasach rodzina bardzo często ulega destabilizacji – głównie z powodu braku odpowiednich systemów pomocy i wsparcia, pośpiechu, dezorganizacji życia rodzinnego. To wszystko prowadzi do analfabetyzmu emocjonalnego kolejnego pokolenia.

W konsekwencji dzieci zamykają się w sobie, są nieprzystosowane do życia społecznego, dopada je niepokój i depresja, mają problemy z uwagą i myśleniem. Oprócz tego sprzyja to chuligaństwu i agresywności.

Czego nauczyć dziecko, by wyrosło na szczęśliwego człowieka?

Aby dziecko wyrosło na inteligentnego emocjonalnie człowieka, trzeba nauczyć je radzenia sobie z samym sobą, a także radzenia sobie z innymi ludźmi.

By dziecko nabyło kompetencji osobistych, musi nabrać świadomości własnych emocji, starając się przy tym przejąć całkowita kontrolę nad nimi. Dodatkowo dziecko potrafi otwarcie mówić o tym, co czuje, przez co negatywne emocje nie są kumulowane w środku i nie są ujawniane w najmniej oczekiwanych chwilach. Ponadto dziecko potrafi zmienić swoje niekorzystne stany emocjonalne.

W ramach nabywania kompetencji osobistych, dziecko uczy się też:

  • odpowiedniej reakcji zarówno na pochwałę jak i krytykę

  • nabierać dystansu do opinii wypowiadanych przez kolegów i osób dorosłych, a wszelkie stwierdzenia i opinie wypowiadane przez inne osoby na jego temat, nie mają wpływu na poczucie jego własnej wartości

  • motywacji i samodyscypliny, poprzez stawianie sobie celów i znajdowanie w sobie wewnętrznej siły, by je realizować

  • wytrwałości w działaniach i koncentracji na określonym celu

  • reagowania na sukcesy i porażki dostrzegając własne (nawet maleńkie) osiągnięcia i ciesząc się nimi. Dziecko dostrzega też własne błędy i niepowodzenia, jednak nie traktuje ich jako przegraną, lecz wyciąga wnioski na przyszłość

  • asertywności – dziecko jest świadome swoich praw, potrafi je bronić nawet w rozmowie z dorosłym, odważnie prezentuje swoje poglądy, nie wstydzi się prosić o pomoc, przyznać do niewiedzy lub do błędu (ponieważ jest świadome, że nikt nie jest idealny), zdaje sobie sprawę z tego, że każdy człowiek ma jakieś słabsze i mocniejsze strony

  • śmiałego podejmowania nowych wyzwań, nie boi się nowości, jest otwarte na nowe doświadczenia i zadania, wierzy w siebie oraz swoje możliwości, radzi sobie z uczuciami lęku i tremy.

W ramach nabywania kompetencji społecznych dziecko:

  • jest świadome tego, że nie jest pępkiem świata, lecz tylko częścią większej społeczności, która rządzi się pewnymi pisanymi i niepisanymi prawami, do których potrafi się dostosować

  • potrafi dostrzegać potrzeby innych

  • potrafi osiągać kompromisy

  • łatwo nawiązuje kontakt z nowo poznanymi ludźmi, jest otwarte na nowe znajomości, potrafi prowadzić rozmowy

  • potrafi aktywnie słuchać

  • wspiera inne osoby w ich dążeniach

  • uczy okazywania ematii – odczytuje sygnały niewerbalne (z wyrazu twarzy, postawy ciała, gestów) wysyłane przez innych i wnioskuje na ich podstawie, w jakim stanie emocjonalnym jest drugi człowiek. Dzięki temu potrafi się odpowiednio zachować

  • nabiera wiedzy na temat respektowania prawa drugiej osoby – traktuje drugiego człowieka tak, jak samo chciałoby być traktowane. Dziecko szanuje ludzi o odmiennych poglądach – jest tolerancyjne.

  • potrafi przyznać się do błędu (w kontakcie z drugą osobą) w przypadku, gdy wina leży po jego stronie

Jak kształtować inteligencję emocjonalną?

Możesz wspomóc kształtowanie inteligencji emocjonalnej u dziecka poprzez wymyślanie różnych zabaw pobudzających emocje – można zadawać dziecku pytania takie jak, np. jakbyś się czuł, gdyby okazało się, że...? co zrobiłbyś na miejscu...? Można też, opowiadając bajkę, pytać dziecko dlaczego bohater postąpił w taki sposób, a nie inny itd.

Gdy czytasz dziecku bajkę, nie możesz się zniechęcać jeśli dziecko zadaje wiele pytań. Udzielając dziecku odpowiedzi, rodzice powinni wiedzieć, że waśnie wtedy, u dziecka stymulowany jest rozwój inteligencji emocjonalnej.

Dziecko musi wiedzieć, że nikt nie jest doskonały, a popełnianie błędów leży w naturze człowieka. Dlatego ucz dziecko dostrzegać wady i je akceptować. Nie wymagaj od dziecka całkowitej perfekcji. Dziecko powinno zostać wprowadzane w sprawy rodzinne, co uczy go radzenia sobie ze stresem, a rodzicom pozwala uniknąć sytuacji niedomówień i napięcia (wyczuwalnego przez dziecko).

Zachęcaj dziecko do poznawania świata – uzmysłów mu, ze rzeczywistość jest piękna i kryje w sobie wiele tajemnic.

Zachęcaj również dziecko do nawiązywania nowych przyjaźni – to wspomoże kształtowanie zdolności interpersonalne.

Kształtuj wytrwałość dziecka – nie ignoruj pomysłów dziecka, wspieraj je, w chwilach rezygnacji.

Naucz dziecko prosić o pomoc i korzystać z niej w odpowiedni sposób.

Dziecko powinno zdawać sobie sprawę z tego, że każdy problem ma jakieś rozwiązanie – a sztuką jest odnalezienie najlepszego wyjścia z trudnej sytuacji.

Potrzeby dziecka

W rodzinie kształtują się postawy dziecka, to w rodzinie uczy się ono życia, nabywa pewne nawyki i zdobywa nowe umiejętności. Wbrew myśleniu niektórych rodziców, dziecko nie oczekuje zawsze pobłażania czy zaspakajania wszystkich swoich zachcianek.

Czego zatem potrzebuje dziecko?

  1. Stanowczości rodziców, co przekłada się na uczucie bezpieczeństwa.

  2. Zwracania uwagi na złe nawyki dziecka. Tylko rodzice mogą je pomóc zwalczyć.

  3. Poczucia konsekwencji swoich zachowań – czasami dobrze jest doświadczyć bolesnych i nieprzyjemnych rzeczy.

  4. Braku zrzędzenia rodziców – w przypadku, gdy rodzice zrzędzą, dziecko staje się „głuche” na słowa rodziców.

  5. Dotrzymywania słowa – jeśli rodzice nie dotrzymują słowa, wówczas dziecko czuje się zawiedzione.

  6. Konsekwentności rodziców – gdy jej nie ma, dziecko traci wiarę w rodziców.

  7. Wysłuchania, gdy dziecko zadręcza rodziców ciągłymi pytaniami. Jeżeli rodzice będą odtrącać dziecko, wtedy dziecko będzie szukać odpowiedzi gdzie indziej.

  8. Akceptacji lęków i obaw dziecka. Nie należy wmawiać dziecku, że są one błahe czy głupie.

  9. Nie - rozpieszczania. Dziecko nie powinno mieć wszystkiego, czego się domaga.

10.Prawdy. Rodzice zawsze powinni być sobą, nie powinni robić z siebie ideałów.

11.Eksperymentowania. Dziecko jest ciekawe świata.

12.Miłości. Dziecko potrzebuje ciągłego okazywania uczuć.

Zobacz inne artykuły

Podobne artykuły


Panel informacyjny - pierwszy

Panel informacyjny - drugi


Stopka strony